Rijplaten leggen en koppelen: zo doe je het in zes stappen

Kunststof rijplaten leg je met twee personen: ondergrond vlakken, platen aanleggend plaatsen met de antislipzijde boven, koppelstukken monteren bij doorgaand verkeer en de naden controleren voordat het eerste voertuig eroverheen gaat. Hieronder staat de volgorde, plus de fouten die achteraf geld kosten.

1. Ondergrond voorbereiden

Loop de route af en haal weg wat eronder blijft liggen: stenen, stronken, puin en losse takken. Een plaat die op een steen rust wipt bij elke as die eroverheen komt, en die beweging gaat door de naad naar de volgende plaat. Vul diepe sporen en kuilen op met zand of grond, zodat de plaat over de volle lengte draagt.

Op gras hoef je niets weg te halen. Op zeer natte grond loont het om eerst te kijken of de bodem het houdt: staat er water op het maaiveld, dan blijft ook een gespreide last wegzakken en is een draglineschot als onderlaag een reëlere optie.

2. Tillen zonder rugklachten

Een plaat van 300x100x2 cm weegt 58 tot 60 kg. Met twee personen komt dat neer op ongeveer 29 kg per persoon, en dat ligt boven de richtwaarde van 23 kg die in de arbopraktijk als grens voor handmatig tillen wordt aangehouden. Til daarom altijd met z’n tweeën, gebruik de handgrepen, houd de plaat dicht bij het lichaam en draai met de voeten in plaats van met de rug.

Scheelt het aantal platen niet veel, kies dan liever een lichtere maat. Een plaat van 120×80 weegt circa 18 kg en tilt iemand alleen. Bij grote aantallen of bij 600×200 hoort materieel erbij; in de praktijk wordt daarvoor een verreiker, een platenklem of een vacuümzuiger gebruikt.

3. Leggen met de juiste zijde boven

Veel platen hebben aan één zijde een grof antislipprofiel en aan de andere zijde een fijn profiel of een gladde kant. Het grove profiel hoort boven bij voertuigen, het fijne profiel bij voetgangers en bij bescherming van bestrating. Dubbelzijdige platen kun je omdraaien, wat de levensduur verlengt bij langere inzet.

Leg de platen strak aansluitend, in één rijrichting, en begin aan de kant waar het verkeer binnenkomt. Werk van vast naar zacht: dan rij je tijdens het leggen over wat er al ligt in plaats van over de kwetsbare ondergrond. Platen met trekgaten leggen sneller omdat je ze met een haak kunt verslepen, alleen laten die gaten wel water en druk door naar de ondergrond. Op een gazon of nieuwe bestrating kies je liever een dichte plaat.

4. Koppelen bij doorgaand verkeer

Losse platen schuiven uit elkaar zodra er gestuurd, geremd of gedraaid wordt. Bij een rechte route waar alleen overheen wordt gereden kun je zonder koppelstukken werken. Zodra er sprake is van bochten, hellingen, remmend verkeer of een looproute voor publiek, koppel je.

Een koppelstuk is een strip die je met twee schroeven bevestigt: je draait de schroeven los, schuift de ene helft onder de eerste plaat en de andere helft onder de aansluitende plaat, en draait vast. Reken op circa € 0,50 per koppelstuk per week in openbare tarieven. Bij een route van tien platen achter elkaar heb je er al snel achttien tot twintig nodig, dus neem die post mee in je aanvraag.

5. Controleren voor het eerste voertuig

• Loop de route af en duw met je voet op elke naad. Wipt een plaat, dan ligt er iets onder of is de ondergrond ongelijk.
• Controleer of er nergens een rand omhoog steekt waar een wiel of een voet achter kan blijven haken.
• Kijk of de route breed genoeg is voor het zwaarste voertuig, inclusief uitzwaai in de bochten.
• Markeer de randen bij schemer of bij publiek, zeker als de plaat een hoogteverschil met het maaiveld maakt.

6. Opruimen en schoon retourneren

Draai de volgorde om bij het opruimen: begin aan de kant waar je uitrijdt, zodat je tot het laatst over de platen kunt blijven rijden. Verwijder eerst alle koppelstukken en houd ze bij elkaar, want losse stukken raken kwijt en worden nagefactureerd.

Schrap de grofste klei eraf voordat de platen op de vracht gaan. Verhuurders rekenen openbaar circa € 2,50 per plaat schoonmaakkosten, en dat loopt bij honderd platen op tot € 250 voor iets wat je met een schep en tien minuten per rij voorkomt. Wat er verder aan posten meespeelt staat bij de tarieven.

Veelgestelde vragen

Kan ik kunststof rijplaten zelf leggen?

Ja, met twee personen en de handgrepen in de plaat. Bij maten tot 300×100 cm en bij overzichtelijke aantallen is dat gebruikelijk. Bij honderden platen, bij 600×200 of bij een krappe planning wordt leggen door de verhuurder meestal goedkoper dan de uren die je er zelf in stopt.

Moet ik rijplaten koppelen?

Bij een rechte route met alleen doorgaand verkeer hoeft het niet. Koppel wel bij bochten, hellingen, remmend of sturend verkeer en bij looproutes voor publiek. Koppelstukken voorkomen dat platen uit elkaar schuiven en dat er een gat in de route ontstaat.

Welke kant van de rijplaat moet boven liggen?

Het grove antislipprofiel boven bij voertuigen, het fijne profiel of de gladde zijde boven bij voetgangers en bij bescherming van bestrating. Bij dubbelzijdige platen kun je halverwege een lange huurperiode omdraaien om de slijtage te verdelen.

Hoe lang duurt het leggen van een route?

Dat hangt af van maat, aantal en toegankelijkheid. Een ploeg van twee legt een rechte route van enkele tientallen platen doorgaans in een dagdeel, inclusief het voorbereiden van de ondergrond. Koppelen kost daar per naad een paar minuten bovenop.